Środowisko od A do Ź

Aluminium (Al)
Aluminium jest jednym z głównych składników większości skał. W wyniku zwiększonego zakwaszenia ziemi aluminium się uwalnia, po czym wypłukiwane przez deszcze dociera do rzek, jezior i mórz, gdzie wywiera negatywny wpływ np. na zdolności rozrodcze ryb i ptaków. Metal aluminium uzyskuje się z boksytu. W procesie produkcyjnym są pochłaniane ogromne ilości energii elektrycznej, lecz wyroby z aluminium mogą być utylizowane, a odzyskane aluminium powtórnie wykorzystywane.

Benzyna
Paliwo wytwarzane z ropy naftowej. W trakcie jego spalania są m.in. emitowane: dwutlenek węgla (CO2), węglowodory (HC) i tlenek azotu (NOx). Proces spalania benzyny przyczynia się także do globalnego ocieplenia, zakwaszenia środowiska i eutrofizacji. Stosowane katalizatory zmniejszają emisję węglowodorów i tlenku azotu, ale nie ograniczają emisji dwutlenku węgla.

Biodywergencja
Biodywergencja to termin, który mówi, że istnieje wiele różnych gatunków, a w obrębie każdego z nich występuje ogromna różnorodność odmian genetycznych.

Biopaliwo
Wspólna nazwa paliw biorących swój początek z roślin (biomasy). Pod terminem tym kryją się różnorodne paliwa: od zwykłego drewna i słomy do biopaliw uzyskanych w drodze przeróbki, takich jak brykiety i etanol. Biopaliwa udostępniają przekształconą energię słoneczną; rośliny przekształcają energię słoneczną w energię chemiczną zmagazynowaną w węglowodanach (sacharydach). Biopaliwa należą do grupy odnawialnych, ponieważ w stosunkowo krótkim okresie odbudowywują się ich źródła, o ile nie zużywa się więcej niż jest w stanie wyrosnąć. Zbyt intensywny wyrąb drzew może przyczynić się do zachwiania biodywergencji. Torf nie jest już zaliczany do grupy biopaliw.

Biotop
Naturalne środowisko o swoistym cechach charakterystycznych, w którym żyje i od którego jest uzależniony określony gatunek roślin lub zwierząt. Biotopem może być znajdujący się na wyżynie las z drzew zrzucających liście, brzeg kanału, lasy w pobliżu gór czy inny obszar o specyficznych właściwościach. Gdy w biotopie zachodzą zmiany, zmieniają się również warunki życia żyjących w nim roślin i zwierząt. Wiele biotopów uległo zmianie wskutek działań człowieka, takich jak wycinanie lasów, melioracja czy eutrofizacja.

Bromowe substancje opóźniające rozprzestrzenianie się ognia
Bromowe substancje opóźniające rozprzestrzenianie się ognia są dodawane do plastików, plastikowych materiałów izolacyjnych, plastikowych obudów układów elektronicznych oraz do płytek z obwodami drukowanymi. Z pobranych z dna Morza Bałtyckiego próbek wynika, że poziom substancji bromowych gwałtownie się zwiększa, co może być przyczyną problemów podobnych do stwarzanych przez PCB.

Chrom (Cr)
Chrom zazwyczaj występuje w dwóch postaciach: trójwartościowej i sześciowartościowej. Pierwsza z nich zarówno stanowi zagrożenie dla życia, jak i jest alergenem. Chrom sześciowartościowy jest uważany za pierwiastek rakotwórczy, a także - gdy wdychany - zagrażający życiu i alergogenny. Należy pamiętać, że wydobyty chrom nigdy nie zaniknie, lecz zawsze gdzieś będzie występował w ekosystemie. Może na przykład znaleźć się wodach gruntowych, a następnie dotrzeć do morza, gdzie zakończy swą wędrówkę w rybach spożywanych przez człowieka.

CO2
Zob. Dwutlenek węgla.

Cykl
W środowisku naturalnym można wyróżnić wiele cykli. Podstawowy cykl zaczyna się od roślin wytwarzających w procesie fotosyntezy tlen i węglowodany z wody i dwutlenku węgla. Środki odżywcze zawarte w roślinach są spożywane przez zwierzęta roślinożerne, te zaś przez zwierzęta drapieżne. W komórkach roślin i zwierząt, wskutek ich oddychania, węglowodany i tlen są przekształcane w energię, dwutlenek węgla i wodę. Cykl się zamyka, gdy rośliny ponownie zaabsorbują dwutlenek węgla i wodę. W cyklu wszystkie powstające produkty uboczne są ponownie wykorzystywane i nie występują żadne bezużyteczne odpady. Aby wprowadzić takie cykle do procesów przemysłowych, trzeba zapewnić pełne wykorzystanie produktów ubocznych, tak aby nie powstawały odpady.

DDT
DDT to zabroniony w wielu krajach, niezwykle groźny dla środowiska, trujący środek owadobójczy. Więcej informacji można znaleźć pod hasłem PCB, opisującym substancję o podobnych właściwościach.

Dioksyny
Dioksyny to zbiorcza nazwa obejmująca organiczne związki chloru. Rozpoznano 210 takich związków, niektóre nich są niezwykle toksyczne.

Dwutlenek węgla (CO2)
Gaz występujący w powietrzu atmosferycznym, niezbędny dla roślin do życia. W połowie XIX wieku stężenie CO2 w atmosferze wynosiło około 270 ppm (cząsteczek na milion), ale w efekcie używania paliw kopalnianych wzrosło do 350 ppm. CO2 nie stanowi zagrożenia dla zdrowia, lecz stanowi istotny czynnik wzrostu globalnego ocieplenia.

Ekologia
Nauka o wzajemnych relacjach między żywymi organizmami i ich otoczeniem.

Ekonomia proekologiczna
Dział ekonomii zajmujący się integracją podejścia ekonomicznego z ekologicznym. Można powiedzieć, że próbuje uwidocznić ukryte koszty związane ze środowiskiem naturalnym, czyli te koszty, których obecnie nie są uwzględniane w rozważaniach ekonomicznych. Współcześni ekonomiści proekologiczni mają do swojej dyspozycji takie narzędzia, jak fundusze ochrony środowiska, systemy zarządzania proekologicznego, opłaty (zwolnienia) podatkowe itd.

EMAS
Akronim terminu „Eco Management and Audit Scheme”. Jest to niezobowiązująca, kierowana do firm dyrektywa Unii Europejskiej dotycząca zarządzania proekologicznego i inspekcji ekologicznej. EMAS ma na celu pomóc firmom w systematycznym rozwiązywaniu problemów ochrony środowiska i - pod względem proponowanych metod - przypomina normę ISO 14001. Zgodnie z dyrektywą EMAS firmy powinny określić swoją politykę ochrony środowiska, zdefiniować program działań proekologicznych oraz wdrożyć system zarządzania proekologicznego. Powinny także podawać do opinii publicznej osiągane wyniki w formie raportów o środowisku. Zob. także Systemy zarządzania proekologicznego.

Energia
Energii nie można zniszczyć - można ją jedynie przekształcić. Źródła energii można podzielić na trzy grupy wg jej pochodzenia: energia słoneczna, paliwa kopalniane i energia jądrowa. Energia słoneczna może być wykorzystywana bezpośrednio w formie wiatru, wody czy biopaliw. Paliwa kopalniane obejmują węgiel, ropę naftową i gaz ziemny. Różne nośniki energii, takie jak prąd elektryczny, wiatr czy powietrze, pozwalają z niej korzystać. Energia może być wykorzystywana do pracy, oświetlania, ogrzewania czy transportu. W zasadzie każde użytkowanie energii ma wpływ na środowisko, lecz stopień tego oddziaływania zależy od źródła używanej energii.

Energia jądrowa
Energia jądrowa to stosunkowo nowa postać energii - jest wykorzystywana energia wiążąca razem dwa atomy. W wyniku ich rozdzielenia powstaje energia zwana energią nuklearną. Jako materiał jest używany radioaktywny pierwiastek, uran, przy rozszczepianiu którego powstają także inne rozszczepialne produkty. Zasadniczym problemem z punktu widzenia ochrony środowiska jest powstawanie substancji radioaktywnych i ich emisja. Wskutek katastrofalnego wpływu tychże substancji na żywe organizmy (następuje zmiana molekuł w żywych komórkach objawiająca się zachorowaniami na raka czy defektami genetycznymi) wszelka działalność związana z energią jądrową jest w większości krajów ściśle regulowana i nadzorowana przez państwo. Większość zanieczyszczeń substancjami radioaktywnymi jest skutkiem awarii lub z katastrof. Innym zagrożeniem jest fakt, że powstające odpady mogą zostać przetworzone do postaci plutonu używanego w broni atomowej.

Energia odnawialna
Do energii odnawialnej zalicza się energię słoneczną, energię wiatru i wody oraz energię uzyskiwaną z różnych biopaliw. Podstawową cechą energii odnawialnej jest to, że ona lub jej źródło może zostać odtworzone w przewidywalnym okresie czasu. Definicja ta nie dotyczy energii słonecznej, która jest bezustannie generowana przez Słońce (jeśli pominie się fakt, że za wiele bilionów lat Słońce prawdopodobnie przestanie istnieć).

Energia wiatru
Energia generowana pośrednio przez Słońce. Nagrzane powietrze unosi się do góry i jest zastępowane przez sąsiadujące z nim powietrze zimne - w rezultacie występuje cyrkulacja mas powietrza. Wykorzystywana energia wiatru ma minimalny wpływ na środowisko naturalne. Hałas i wpływ na otoczenie poprzez zmiany krajobrazowe mogą powodować, że w niektórych miejscach korzystanie z tej formy energii jest niemożliwe.

Energia wodna
Jest generowana pośrednio przez słońce, gdy ogrzewana woda paruje, spada w postaci deszczu i wypełnia cieki wodne. W zasadzie przetwarzanie energii wodnej nie wiąże się z emisją zanieczyszczeń, ale ma duży wpływ lokalny, są także zmieniane warunki życia wzdłuż cieków wodnych, na których są budowane zapory. Zapory zmieniają charakter przepływu mas wodnych, niekiedy następuje wysychanie rzek. Z kolei są zalewane obszary, na których powstają zbiorniki wodne, w wyniku czego giną żyjące tam niegdyś rośliny i zwierzęta, a ludzie są zmuszani do zmiany miejsca zamieszkania.

Etanol
Nazwa nadana alkoholowi, który może być używany jako odnawialne paliwo napędowe. Etanol jest wykorzystywany także jako rozpuszczalnik, jest wytwarzany w procesie destylacji alkoholu uzyskanego w wyniku fermentacji materiałów biologicznych.

Fosfor (P)
Wraz z azotem fosfor jest jednym z najważniejszych składników odżywczych, niezbędnych dla wszystkich żyjących zwierząt i roślin. Większość z fosforu przenikającego do rzek, jezior i mórz pochodzi z lasów i pól, w których zastosowano nawozy sztuczne, oraz z zakładów przetwórczych. Nienaturalnie duże ilości fosforu prowadzą do eutrofizmu (procesu gromadzenia się w nadmiarze substancji pokarmowych).

Fotosynteza
Proces zachodzący w roślinach zielonych (zawierających chlorofil), w którym energia słoneczna, przy użyciu dwutlenku węgla i wody, jest przekształcana w energię chemiczną, zgromadzoną w węglowodanach. Istotnym produktem ubocznym tego procesu jest tlen. W procesie tym rośliny wiążą dwutlenek węgla - gaz przyczyniający się do powstania efektu cieplarnianego. Fotosynteza stanowi fundament ekologicznego cyklu i życia na Ziemi.

Freon (CFC)
Zob. Pochodne fluorochlorowe węglowodorów.

Gaz ziemny
Paliwo kopalniane zalegające w skorupie ziemskiej. W procesie spalania gazu ziemnego powstaje mniej dwutlenku węgla i siarki niż w przypadku spalania produktów ropopochodnych. W niektórych wypadkach gaz ziemny może zostać zastąpiony biogazem, będącym paliwem odnawialnym.

ICC (Międzynarodowa Izba Handlowa)
Karta Międzynarodowej Izby Handlowej (ICC - International Chamber of Commerce), zatytułowana „Charter for Sustainable Development” często jest wymieniana w kontekście zbiorczym. Program ICC obejmuje 16 zasad tworzenia programów ochrony środowiska, które mają kluczowe znaczenie dla podtrzymywanego rozwoju w kontekście komercyjnym. Program ma na celu poprowadzenie firm w ich dążeniu do ochrony środowiska w różnych aspektach. Firmy są zachęcane do publicznego zadeklarowania poparcia dla tego programu i do używania go jako punktu startowego w swoich działaniach mających na celu poprawę ochrony środowiska.

Inspekcja ekologiczna
Systematyczna kontrola mająca na celu stwierdzenie, czy system zarządzania proekologicznego działa i czy programy ochrony środowiska są realizowane zgodnie z obowiązującym prawem i w stopniu spełniającym międzynarodowe standardy. Podczas inspekcji bada się wpływ firmy na środowisko zewnętrzne, sposób traktowania problemów dotyczących ochrony środowiska oraz dokumentację (w tym kontrolną) programów ochrony środowiska.

ISO 14001
Norma dotycząca zarządzania proekologicznego. Podczas gdy dyrektywa EMAS dotyczy tylko krajów Unii Europejskiej, norma ISO 14001 jest normą międzynarodową, stosowaną przez firmy zarówno z krajów Unii Europejskiej, jak i spoza niej. ISO 14001 należy do rodziny międzynarodowych norm dotyczących ochrony środowiska. Trwają prace nad normami dotyczącymi takich zagadnień, jak inspekcja ekologiczna, znakowanie ekologiczne i ocena cyklu życia produktu. Norma ISO 14001 jest często używana podczas dyskusji na tematy ekologiczne między dostawcami i klientami.

Kadm (Cd)
Kadm jest metalem łatwo absorbowanym przez organizm ludzki, a zwłaszcza przez nerki i wątrobę. Przy wzroście zakwaszenia gleby jest wypłukiwany, dostając się do rzek, jezior i mórz. Należy się spodziewać zwiększonego chronicznego zatrucia środowiska kadmem, głownie pochodzącym z nawozów sztucznych. Kadm usuwa cynk, metal niezbędny w organizmie ludzkim. Biorąc pod uwagę toksyczność kadmu, powinno się dążyć do zaprzestania jego używania.

Kompostowanie
Kompostowanie to proces, w którym szczątki roślinne i resztki żywności rozkładają się przy udziale tlenu, tworząc kompost (humus). Humus może być używany w parkach, ogrodach i w rolnictwie. Kompostowanie na dużą skalę wymaga uprzedniego sortowania odpadów. Ma to zapobiec zanieczyszczeniu humusu zbyt dużą ilością metali ciężkich.

Lost Time Injury Rate
Wskaźnik zdarzeń wypadkowych liczony jako iloraz ilości zdarzeń wypadkowych pomnożonych przez 200.000 podzielonych przez liczbę wszystkich godzin przepracowanych w danym zakładzie

Lost Time Severity Rate
Wskaźnik liczony jako iloraz sumy dni nieobecności z powodu wypadku dzielony przez 200.000 godzin przepracowanych

LTI
Zob. Lost Time Injury Rate

LTIR
Zob. Lost Time Injury Rate

LTSR
Zob. Lost Time Severity Rate

Metale
Składają się z wielu różnych składników, z których wszystkie są pierwiastkami i dlatego nie mogą zniknąć lub zostać rozłożone. Mogą jednak łączyć się z innymi substancjami, nabywając różnych cech i w różnym stopniu oddziałując na środowisko.

Metale ciężkie
Metale o dużej gęstości, takie jak kadm, ołów, miedź, rtęć i chrom. W potocznym języku pod pojęciem tym kryją się metale, które są toksyczne i mają bardzo niedobry wpływ na środowisko naturalne. Zob. opis poszczególnych metali.

Miedź (Cu)
Mikroelement ważny dla organizmu ludzkiego, aczkolwiek w minimalnych stężeniach. Miedź występuje na przykład w wielu ważnych enzymach. Sole miedzi mają negatywny wpływ na algi oraz zakłócają ich proces fotosyntezy i proces wiązania azotu. W zakwaszonych wodach gruntowych wykryto podwyższony poziom zawartości miedzi.

Odbiorca
Odbiorca to nazwa stosowana w odniesienie do „adresata” zanieczyszczeń (na przykład wody, gleby czy powietrza), na którym emisja się kończy.

OHSAS 18001
Zintegrowany system zarządzania Bezpieczeństwem i Higieną Pracy oparty na normie OHSAS 18001. Intencją systemu jest pomoc organizacji w kontroli i zarządzaniu ryzykiem zawodowym i bezpieczeństwem pracy.  Został rozwinięty w odpowiedzi na  szerokie zapotrzebowanie na wspólny  standard normujący sprawy związane z zarządzaniem  BHP. Norma jest kompatybilna z ISO 9001 oraz ISO 14001.  Norma omawia następujące aspekty związane z identyfikacją niebezpieczeństw, ocenę ryzyka zawodowego, kontrolę, zarządzanie BHP, rolę i odpowiedzialności, kompetencje, szkolenia, komunikację, przygotowanie na zdarzenia nagłe, ciągłe doskonalenie oraz mierniki działalności.

Ołów (Pb)
Ołów jest ciężkim, bardzo toksycznym metalem. Jest wydzielany bardzo powoli z organizmu ludzkiego i dlatego jest w nim kumulowany. Między innymi zakłóca procesy tworzenia hemoglobiny, niezbędnej do wiązania tlenu z krwią. Paliwa etylizowane były głównym źródłem emisji ołowiu i nadal stanowią problem w wielu krajach. Ołów jest także używany na przykład w kablach elektrycznych czy jako dodatek do farb. Jest jednym z toksycznych metali ciężkich, których powinno się przestać używać, jeśli w planach długofalowych przewiduje się doprowadzenie do oczyszczenia środowiska.

Paliwa kopalniane
Paliwa kopalniane składają się z roślin i ich części, które zostały pogrzebane w skorupie ziemskiej miliony lat temu i uległy transformacji, tworząc węgiel, gaz ziemny i ropę naftową. Paliwa palne są przykładem zasobów nagromadzonych. Podczas spalania paliw kopalnianych jest m.in. emitowany dwutlenek węgla. Ponieważ nie stanowi on naturalnego elementu cyklu biologicznego, w atmosferze gromadzi się nadmiarowy dwutlenek węgla, który pogłębia zjawisko efektu cieplarnianego. W trakcie spopielania wyzwalają się dodatkowe substancje, takie jak siarka i metale ciężkie, zwiększając stężenia tych pierwiastków w środowisku naturalnym do poziomów przekraczających naturalne.

PCB
PCB jest to trwała substancja, obca dla środowiska naturalnego. Jak na razie większość jej negatywnych skutków zaobserwowano na rybach i ptakach. W swojej wędrówce po łańcuchu pokarmowym PCB dociera także i do człowieka. Obecnie toksyna ta kumuluje się w ciałach wszystkich ludzi i zwierząt.

Plastik
Nazwa stosowana do różnych materiałów zbudowanych z długich łańcuchów węglowych. Plastiki są wytwarzane niemal wyłącznie z węgla pochodzącego z ropy naftowej lub z gazu ziemnego, który to węgiel jest następnie scalany z różnymi chemikaliami. Plastiki można klasyfikować na cztery różne sposoby. Jedną z grup stanowią tworzywa termoplastyczne, które po podgrzaniu można kształtować, inną - tworzywa termoutwardzalne, które po podgrzaniu twardnieją. Wpływ plastiku na środowisko naturalne można zaobserwować na każdym etapie - od wydobywania ropy naftowej i gazu ziemnego, przez produkcję plastiku, do gospodarki odpadami. Istnieje kilka obszernych opracowań dotyczących wpływu plastików na środowisko naturalne, lecz trudno jest jednoznacznie osądzić, który plastik jest lepszy, a który gorszy. Można jedna z dużą dozą pewności stwierdzić, że plastiki bazujące na chlorze (jak polichlorek winylu - zob. PVC) są z punktu widzenia ochrony środowiska znacznie bardziej szkodliwe niż pozostałe tworzywa termoplastyczne. Wynika to z faktu, że zawarty w plastiku chlor może wchodzić w reakcję ze związkami organicznymi, co zazwyczaj ma negatywny wpływ na środowisko.

Pochodne fluorochlorowe węglowodorów
Są to syntetyczne gazy, w skład których wchodzą chlor, węgiel, fluor i azot. Znane są jako freony lub CFC - firmowa nazwa zastrzeżona przez firmę Du Pont. Freon jest często stosowany jako nośnik ciepła w lodówkach, zamrażarkach czy systemach klimatyzacyjnych, a także w produkcji tworzyw piankowych oraz aerozolowych środków kosmetycznych i czyszczących. Freon niszczy warstwę ozonową w stratosferze chroniącą Ziemię przed szkodliwym działaniem słonecznych promieni ultrafioletowych. CFC jest także agresywnym gazem cieplarnianym, przypuszcza się, że może stanowić czynnik zmieniający DNA. HCFC, znany jako „łagodny CFC”, w mniejszym stopniu niszczy warstwę ozonową. Jednym z środków zastępczych jest HFC, który nie ma żadnego wpływu na warstwę ozonową, a co więcej - przyczynia się do wzrostu globalnego ocieplenia w stopniu o wiele mniejszym niż CFC.

Proces zamknięty
Celem takiego procesu jest zagwarantowanie zerowej emisji; oznacza to, że wszystkie produkty uboczne są w nim wykorzystywane i żadne nie dostają się do środowiska. W praktyce jednak produkty uboczne są używane w procesie, lecz mimo to powstają pewne odpady, które zanieczyszczają środowisko.

PVC
Polichlorek winylu (dawniej określany skrótem PCW) jest używany na wykładziny podłogowe, winylowe tapety, izolację kabli elektrycznych itd. PVC zawiera chlor, który - gdy wyrób z PVC jest spalany - przyczynia się do powstania kwasu chlorowodorowego i chlorowęglowodorów. W wyniku działania tych związków zwiększa się poziom zanieczyszczenia gleby i wody związkami chloro-organicznymi, takimi jak dioksyny.

Raport Brundtlanda
Efekt prac tzw. Komisji Brundtlanda działającej w latach 1983-1987. Komisji tej Organizacja Narodów Zjednoczonych zleciła:
1. opracowanie długoterminowej strategii ochrony środowiska tak skonstruowanej, aby osiągnąć akceptowalny postęp po roku 2000;
2. zaproponowanie metod rozwoju współpracy między różnymi krajami w celu udoskonalenia działań mających na celu ochronę środowiska.
Komisja Brundtlanda po raz pierwszy użyła określenia „sustainable development” (dosł. podtrzymywany rozwój).

Rozpuszczalniki
Rozpuszczalniki to zbiorcza nazwa określająca substancje, które mają zdolność rozpuszczania innych substancji. Organiczne rozpuszczalniki wzbudzają duże zainteresowanie spowodowane stwarzanym przez nie zagrożeniem zdrowia oraz - w ostatnich latach - ich wpływem na środowisko naturalne. Dotyczy to zwłaszcza lotnych związków organicznych, które przyczyniają się po powstawania ozonu przy powierzchni Ziemi. Benzen, ksylobenzen i trójchloroetylen (tri) stanowią duże zagrożenie zdrowia ludzkiego.

Rtęć (Hg)
Rtęć ma unikatowe właściwości wynikające z faktu, że topi się w temperaturze -39°C. Pary rtęci powstają już w temperaturze 20°C, mimo że punkt wrzenia rtęci to 375°C. Sama rtęć w postaci metalicznej nie wywiera wpływu na środowisko, lecz jej pary są łatwo absorbowane przez układ oddechowy i kumulują się w centralnym systemie nerwowym, stopniowo uszkadzając nerki i serce. Rtęć łatwo łączy się z inny substancjami, stając się tworem wysoce toksycznym. Łatwo jest także absorbowana przez rośliny i zwierzęta, wyrządzając poważne szkody. Gdy emisja rtęci jest znaczna, gromadzi się ona w organizmie, jeśli pochłania on więcej rtęci niż jest w stanie się pozbyć. Im dalej łańcucha pokarmowego, tym większa kumulacja. Ma to wpływ na zdolności rozrodcze zwierząt, na przykład ptaków. Łyżeczka rtęci wystarcza, aby zatruć całe jezioro. Z powodu dużej toksyczności i lotności rtęci powinno się zrezygnować z jej używania i pozostawić ją w skorupie ziemskiej, w nieaktywnej formie. Metal, który już został wyekstrahowany, musi być przechowywany w taki sposób, aby nie wyciekł i nie skaził środowiska.

Siarka (S)
Podczas spalania paliwa zawierającego siarkę, takiego jak węgiel czy ropa naftowa, powstaje dwutlenek siarki. W powietrzu przekształca się on w kwas siarkowy. Jest to główna przyczyna zakwaszania gleby i wody. Jednocześnie siarka, w niewielkich ilościach, jest elementem niezbędnym dla żywych organizmów.

Składowiska śmieci
Składowiska śmieci (ang. landfills) są nowoczesnym typem wysypisk śmieci, spełniającym pewne wymagania związane z ochroną środowiska; istotną cechą takiego składowiska jest płyta fundamentowa, na którą są wysypywane śmieci i która umożliwia gromadzenie oraz przetwarzanie wody deszczowej zanieczyszczonej toksynami z odpadów. Składowanie śmieci oznacza, że nie są one ani spalane, ani przetwarzane.

Systemy zarządzania proekologicznego
Stosowane przez coraz większą liczbę firm jako narzędzie pozwalające określić wpływ swojej działalności na środowisko naturalne. Efektywny system zarządzania proekologicznego powinien także pomóc firmie ten wpływ kontrolować i ograniczać. Wprowadzenie systemu zarządzania proekologicznego powala w naturalny sposób zintegrować programy ochrony środowiska z innymi działaniami. Firma, która korzysta z takiego systemu, powinna określić swoją politykę ochrony środowiska, wyznaczyć założone w tym kontekście cele i dążenia, zdefiniować program działań proekologicznych oraz dokonywać regularnych inspekcji ekologicznych. Zob. także EMAS i ISO 14001.

Termodynamika
Dział fizyki zajmujący się przemianami energetycznymi oraz analizą zmian stanów równowagi w różnych procesach.
1. Pierwsza zasada dynamiki mówi, że materia i energia nie mogą być ani całkiem na nowo wytworzone, ani całkiem zużytkowane. Z drugiej jednak strony energia może być przekształcana z jednej postaci w inną. Na przykład energia kinetyczna może zostać przekształcona w energię elektryczną, a ta - w energię cieplną.
2. Druga zasada dynamiki mówi, że nieuporządkowanie (entropia) zwiększa się w systemie zamkniętym Mówiąc inaczej, oznacza to, że wykazuje tendencję do rozprzestrzeniania się na własną rękę. Możliwe jest lokalne uporządkowanie poprzez doprowadzenie energii, lecz wówczas powstaje większe nieuporządkowanie w innym miejscu systemu.

Tlenek azotu (NOx)
Tlenek azotu powstaje w procesie spalania, gdy azot atmosferyczny łączy się z tlenem. Emisja tlenku azotu przyczynia się do zakwaszania środowiska, eutrofizacji i powstawania smogu. Tlenek azotu może wywierać bezpośredni negatywny wpływ na roślinność.

Toksyczny
Inaczej trujący. Różne substancje są w różnym stopniu toksyczne. Niektóre, takie jak dioksyny, są od razu trujące i to w niewielkich dawkach. Inne, takie jak mikroelementy, stają się toksyczne dopiero w dużych dawkach i po długim okresie kumulowania się w ciele istoty żywej.

VOC
Akronim terminu „Volatile Organic Compunds” (czyli lotne związki organiczne), obejmuje substancje zawierające węgiel, tlen, azot, chlor i atomy innych pierwiastków, które łatwo wytwarzają gazy. Przykładem tego typu substancji, używanych w gospodarstwach domowych i w przemyśle, są rozpuszczalniki organiczne. Przyczyniają się one do powstania ozonu przy powierzchni Ziemi, a także do powstawania smogu.

Warstwa ozonu (O3)
Jest to cienka warstwa ozonu, która chroni Ziemię przed szkodliwym słonecznym promieniowaniem ultrafioletowym. Cząsteczka ozonu składa się z trzech atomów tlenu, które się rozdzielają, tworząc tlen dwuatomowy, po czym znowu formują ozon. Notowana współcześnie duża liczba zachorowań na raka skóry jest po części wiązana ze zmniejszeniem się warstwy ozonowej, mieszczącej się w stratosferze, w odległości ok. 25 km od powierzchni Ziemi. W ostatnich latach grubość warstwy się zmniejszyła, a w niektórych obszarach - głównie w pobliżu obu biegunów - całkowicie tymczasowo zanikała. Cząsteczki ozonu są rozbijane przez gazy, takie jak metan i tlenek azotu (gaz rozweselający), oraz przez związki chloru i bromu (CFC, HCFC i halogeny).

Żarówki energooszczędne
Dają taką samą ilość światła co zwykłe żarówki, ale pobierają przy tym 5-6 razy mniej energii. Czas życia żarówek energooszczędnych jest 8-10 razy dłuższy niż odpowiadających im żarówek tradycyjnych.

Żelazo (Fe)
Żelazo jest pierwiastkiem niezbędnym dla istot ludzkich, na przykład żelazo występujące w czerwonych ciałkach krwi pomaga związać tlen z krwią. Negatywne skutki mogą natomiast wywierać cząsteczki tlenku żelaza występujące w dymach emitowanych przez zakłady przetwarzające żelazo. Cząsteczki te mogą stać się przyczyną pylicy, która z kolei zwiększa ryzyko powstania raka płuc.